Қанға қан алу, яғни біреудің кісісі өлтірілсе, оған ердің құнын төлеу (ер адамға - 1000 қой, әйелге - 500);
ұрлық, қарақшылық, зорлық-зомбылыққа өлім жазасы кесіледі, жазаны ердің құнын төлеу арқылы жеңілдетуге болады;
--------------------------------------------------------------------------------
денеге зақым келтірсе, соған сәйкес құн төленеді (бас бармақ - 100 қой, шынашақ - 20 қой);
--------------------------------------------------------------------------------
төре мен қожаның құны қарашадан 7 есе артық төленеді;
--------------------------------------------------------------------------------
егер әйелі ерін өлтірсе, өлім жазасына кесіледі (егер ағайындары кешірім жасаса, құн төлеумен ғана құтылады, мұндай қылмысты екіқабат әйел жасаса, жазадан босатылады);
--------------------------------------------------------------------------------
егер ері әйелін өлтірсе, әйел құнын төлейді;
--------------------------------------------------------------------------------
ата-анасы өз баласының өлімі үшін жауапқа тартылмайды, ал анасы баласын қасақана өлтірсе, өлім жазасына кесіледі;
--------------------------------------------------------------------------------
өзіне-өзі қол салғандар бөлек жерленеді;
--------------------------------------------------------------------------------
егер екі қабат әйелді атты кісі қағып кетіп, одан өлі бала туса: бес айлық бала үшін - бес ат, 5 айдан 9 айға дейнгі балаға - әр айына 1 түйеден (анықтама үшін 100 түйе - 300 атқа, немесе 1000 қойға тең);
--------------------------------------------------------------------------------
әйел зорлау кісі өлтірумен бірдей қылмыс болып есептеледі. Мұндай қылмыс үшін еріне, немесе қыздың ата-анасына құн төленуге тиіс, егер жігіт өзі зорлаған қызға қалың төлеп, үйленсе жазадан босатылады;
--------------------------------------------------------------------------------
егер ері әйелін көзіне шөп салу үстінде ұстаса, өлтіруге хақылы, бірақ қылмысты сол сәтінде жария етуге тиіс, әйелін көзіне шөп салды деп күмәнданған еркектің сөзін 4 сенімді адам теріске шығарса, әйел күнәсыз деп табылып, жазадан босатылады;
--------------------------------------------------------------------------------
біреудің әйелін күйеуінің келісімінсіз алып қашқан адам өлімге бұйырылады, немесе ердің құнын төлейді, егер әйелдің келісімімен әкетсе күйеуіне қалың төлеп, қосымшасына қалыңсыз қыз беруге тиіс;
--------------------------------------------------------------------------------
әйелді ренжіткен адам одан кешірім сұрауға тиіс, сұрамаса арсыздығы үшін айып салынады;
--------------------------------------------------------------------------------
қан араластыру (жеті ата ішінде) өлімге, немесе ағайындар белгілеген жазаға бұйырылады;
--------------------------------------------------------------------------------
құдайға тіл тигізген (жеті адам куәлік берсе) таспен атып өлтіріледі;
--------------------------------------------------------------------------------
кәпір болған адам мал-мулкінен айырылады;
--------------------------------------------------------------------------------
құл өмірі құнсыз, ол қожайынның билігінде;
--------------------------------------------------------------------------------
ата-анасына тіл тигізген ұлды мойнына құрым байлаған күйі қара сиырға теріс мінгізіп, өзін қамшымен сабап, ауылды айнала шапқылатады, ал қыз қол-аяғы байланып, анасының билігіне беріледі;
--------------------------------------------------------------------------------
ұрлық жасаған адам үш тоғызымен қайтаруға тиіс;
--------------------------------------------------------------------------------
ерінің ұрлығын біле тұра хабарламаған әйел мен баласы жазаға тартылмайды, өйткені үлкеннің үстінен шағым айту әбестік саналады;
--------------------------------------------------------------------------------
өсиет ағайындар мен молданың қатысуы арқылы жасалады;
--------------------------------------------------------------------------------
барымтадан қайтқан мал төлімен қайтарылуға тиіс;
--------------------------------------------------------------------------------
дауды шешу билер мен ақсақалдарға жүктеледі;
--------------------------------------------------------------------------------
куәлікке екі немесе үш адам жүреді;
--------------------------------------------------------------------------------
билерге билік айтқаны үшін кесілген малдың оннан бірі тиесілі;
--------------------------------------------------------------------------------
егер айыпкер айыбын төлемесе, оны ру басының рұқсаты арқылы барымтамен алуға болады;
--------------------------------------------------------------------------------
ұрлық пен кісі өлтіруді қоса жасаған адам екі бірдей жазаға тартылады.
Бөлімдер
Архив
Сауалнама: Талғам
Пікір жаз (1 жазылған)
